Kwasy huminowe, czyli związki będące końcowym produktem rozkładu materii organicznej, wykazują liczne właściwości poprawiające jakość gleby. Prężnie prowadzone badania potwierdziły ich wpływ na jakość i ilość plonowania. Ich pomoc w rolnictwie jest nieoceniona, warto więc wiedzieć o nich więcej. Poznaj ich cenne właściwości i zacznij wykorzystywać we własnych uprawach. Stosując kwasy huminowe będziesz cieszyć się zdrową i żyzną glebą przez długie lata.
Substancje humusowe – czym są i jak powstają?
Substancje humusowe są związkami organicznymi, które uważamy za istotny składnik biosfery. Odpowiadają one za szereg zachodzących w glebie procesów. Powstają w wyniku oddziaływania mikroorganizmów glebowych, które przetwarzają roślinną i mikrobiologiczną biomasę. Pod względem fizycznej struktury i składu chemicznego substancje humusowe są zróżnicowane. Wkład w ich powstawanie mają odmienne grupy związków: związki wewnątrzkomórkowe oraz strukturalne (np. polisacharydy, lignina lub związki alifatyczne). Swoje cenne właściwości kwasy humusowe zawdzięczają przede wszystkim zdolności oddziaływania z jonami metali, tlenkami oraz wodorotlenkami, uwzględniając w to zanieczyszczenia toksycznymi substancjami. W wyniku tych oddziaływań wytwarzane są zarówno rozpuszczalne, jak i nierozpuszczalne w wodzie kompleksy.
Wśród substancji humusowych wymienia się kwasy huminowe, kwasy fulwowe oraz huminy. Z tej trójki najmniej poznaliśmy huminy – specjaliści jeszcze niewiele wiedzą na ich temat. Kwasy huminowe różnią się od fulwowych głównie rozpuszczalnością w wodzie: fulwowe są rozpuszczalne zawsze, niezależnie od odczynu, podczas gdy huminowe są nierozpuszczalne w odczynie kwasowym (przy pH < 2).
Ekstrakcja kwasów huminowych z leonardytu
W nawożeniu wykorzystuje się kwasy huminowe pozyskiwane w procesie ekstrakcji z leonardytu, czyli miękkiej kopaliny powstającej w wyniku utleniania węgla brunatnego. W celu ekstrakcji kwasu huminowego i fulwowego wykorzystuje się silnie zasadowy roztwór wodny, w którym obrabia się leonardyt. Substancje humusowe można pozyskiwać również z węgla brunatnego i torfu. Jednak to te uzyskane z leonardytu wykazuje najlepsze cechy (m.in. gęstość). Wytworzone w ten sposób produkty są praktycznie czyste, ponieważ oddziela się je od innych związków organicznych obecnych początkowo w składzie leonardytu. Możliwe są pewne rozbieżności w składzie pozyskanych substancji, wynikające z różnic w procesach oczyszczania i ekstrakcji. Zazwyczaj jednak substancje humusowe składają się głównie z krzemu (Si) i glinu (Al), mniejszych ilości pierwiastków alkalicznych oraz śladowych ilości metali ciężkich.
Kwasy huminowe zwiększają przyswajalność składników odżywczych
Pozyskane z leonardytu substancje humusowe wchodzą w reakcje z jonami metali, z którymi tworzą kompleksy chelatowe. Dzięki temu wpływają na ich dostępność w glebie. To jednak nie wszystko! Chelatujące działanie ogranicza bowiem mobilność szkodliwych metali ciężkich, co ogranicza ich wpływ na rośliny. Co więcej, kwasy huminowe zwiększają pojemność wymiany kationów, co przyczynia się do zatrzymywania w ziemi mikro i makroelementów.
Wpływ na metabolity wtórne (ilość i jakość składu chemicznego) oraz pobieranie składników pokarmowych sprawia, że aplikacja kwasów huminowych jest doskonałym podejściem biotechnologicznym do stymulacji wzrostu roślin, szczególnie w systemach zrównoważonego rolnictwa.
Substancje humusowe remedium na deficyty wody
Kwasy huminowe mają ogromne znaczenie dla gospodarki wodnej. Dzięki łączeniu się z molekułami wody zmniejszają jej odparowywanie. Pozwala to na zatrzymywanie więcej wody pochodzącej z opadów oraz zabiegów nawadniających. Ponadto związki humusowe cechują się dużą pojemnością wodną (potrafią zatrzymać jej 5 razy więcej, niż same ważą). Dzięki temu kwasy huminowe są świetnym sposobem na walkę z suszą i okresowymi niedoborami wody.
Kwasy huminowe – jakie inne właściwości mają?
Poprawione pobieranie składników odżywczych i retencja wodna nie wyczerpują licznych dobroczynnych właściwości kwasów huminowych. Ich aplikacja powoduje, że rośliny mają mocniejsze korzenie, są zdrowsze i bardziej odporne na czynniki stresowe. Zapobiegają także wypłukiwaniu nawozów mineralnych, co w połączeniu z ich naturalnym pochodzeniem sprawia, że są produktami wyjątkowo przyjaznymi ziemi. Zwiększają również aktywność pożytecznych mikroorganizmów glebowych. Wszystko to sprawia, że są nieocenioną pomocą w poprawie jakości i ilości plonów.